خشك‌كردن ميوه در كشورهاي خاورميانه و از جمله ايران، قدمتي ديرينه دارد و تاريخچه آن به هزاران سال پيش مي‌رسد. يكي از مهم‌ترين دلايلي كه مردم آن دوران به چنين شيوه نگهداري مواد غذايي روي مي‌آوردند، تهيه آذوقه زمستاني بوده است. البته اين سنت خوب تا به حال بخوبي حفظ‌شده، هنوز هم مورد توجه است و طرفداران بسياري دارد. حتي با وجود انواع ميوه‌هاي خشك كه چند سالي است جاي خودشان را در هر خشكبار فروشي باز كرده‌اند، استقبال از اين حالت‌ ميوه‌ها، بيشتر از گذشته شده است.

خشك‌كردن ميوه و سبزي از گذشته تاكنون يكي از مهم‌ترين روش‌هاي نگهداري مواد غذايي محسوب مي‌شود. به طور كلي خشك‌كردن به معناي خارج كردن آب موجود در ماده غذايي از طريق تبخير در شرايط كنترل شده است. يكي از دلايلي كه باعث ‌شده هنوز اين روش نگهداري مواد غذايي حفظ شود، زمان ماندگاري زيادي است كه براي مواد غذايي ايجاد مي‌كند.

از طرفي امكان توليد محصول با وزن و حجم كمتر و نياز نداشتن به سردخانه و كاهش هزينه حمل ونقل و بسته‌بندي محصول نهايي از ديگر دلايل روي آوردن به اين فرآيند است.

در نقاط مختلف جهان براي خشك‌كردن ميوه و سبزي از روش سنتي خشك‌كردن آفتابي استفاده مي‌‌شود. براي اين كار سبزي و ميوه شسته‌شده به صورت مستقيم در معرض نور خورشيد قرار داده مي‌شوند، اما احتمال آلودگي‌هاي ميكروبي ناشي از حشرات و گرد و خاك موجود در هوا در اين روش بالاست. از طرفي دما و شرايط محيطي متغير باعث مي‌شود در نهايت محصولات خشكباري از كيفيت مطلوبي برخوردار نباشد. به همين دليل چند سالي است به منظور افزايش راندمان و كارايي فرآيند خشك‌كردن آفتابي و نيز ارتقاي كيفيت نهايي محصول خشك‌شده از خشك‌كن‌هاي خورشيدي (كه به صورت اتاقك‌هاي كنترل شده با جريان هواي گرم هستند و انرژي خود را از نور خورشيد گرفته‌اند)‌، استفاده مي‌شود. از طرف ديگر اين روز‌ها ما شاهد ورود انواع محصولات غذايي خشك‌شده به صورت صنعتي در بازار هستيم. اين محصولات بيشتر بر مبناي 3 روش استفاده از جريان هواي گرم كنترل‌شده، استفاده از سطوح داغ و خلأ توليد مي‌شوند.

از آنجا كه روش‌هاي مختلف خشك‌كردن با تاثير بر خواص فيزيكي و شيميايي مواد غذايي، بر كيفيت محصولات خشك‌شده نهايي تاثير زيادي مي‌گذارند، نبايد انتظار داشته باشيم محصولات نهايي حاصل از روش‌هاي مختلف از نظر كيفيت با هم يكسان باشند. در واقع درجه حرارت و مدت زمان فرآيند خشك‌كردن به همراه محتواي رطوبت نهايي محصول خشك‌شده، از عوامل مهمي هستند كه بر كيفيت محصول نهايي ﻣﺅثر هستند. از عواملي كه مي‌تواند باعث افت كيفيت محصول نهايي شود استفاده از دماهاي پايين در فرآيند خشك‌كردن است. اين موضوع علاوه بر اين كه افت كيفيت محصول را به همراه دارد زمان فرآيند طولاني‌تري را شامل مي‌شود. در اين ميان يكي از مهم‌ترين‌دغدغه‌هاي كارخانه‌هاي توليد خشكبار اين است كه مواد غذايي باكيفيت توليد كنند و تا حد امكان از افت ارزش غذايي آنها جلوگيري كنند، چرا كه به طور كلي خشك‌كردن مواد غذايي به طعم و ارزش غذايي آن لطمه مي‌زند. بنابراين سازندگان اين دستگاه‌ها آنها را طوري طراحي مي‌كنند كه با انتخاب شرايط مناسب، اين تغييرات را در مورد هر نوع ماده غذايي به حداقل برسانند.

 

تلاش براي حفظ خواص مواد غذايي

به طور كلي بايد گفت خشك‌كردن مواد غذايي بر ارزش غذايي آنها تاثير منفي دارد. اين تاثيرات را مي‌توان در 2 بخش كلي قرار داد:

اثرات خشك‌كردن بر ويژگي‌هاي فيزيكي و بافت محصول: بافت مواد غذايي مختلف درحين خشك‌شدن متحمل درجات مختلفي از چروكيدگي مي‌شود. ميزان چروكيدگي رابطه مستقيمي با رطوبت از دست رفته (آب تبخيرشده) دارد و مقدار آن بسته به روش خشك‌كردن متفاوت است.

در خلال فرآيند خشك شدن برخي مواد غذايي از جمله انواع ميوه‌ها، غالباً يك پوسته غيرقابل نفوذ و سخت در سطح محصول تشكيل مي‌شود. اين پديده كه به سخت شدن سطح محصول معروف است، معمولا موجب كاهش سرعت خشك شدن مي‌شود. اين حالت هنگامي به وجود مي‌آيد كه درجه حرارت سطح ماده غذايي بسيار زياد باشد. در اين صورت پوسته سختي در سطح ماده غذايي به سرعت تشكيل مي‌شود و از انتقال رطوبت به لايه‌هاي سطحي محصول جلوگيري مي‌كند. اين پوسته، غيرقابل نفوذ باقي مي‌ماند و آب را بين ذرات نگه مي‌دارد. به همين دليل سرعت فرآيند خشك‌شدن، بشدت كاهش مي‌يابد. سخت شدن سطحي در مواد غذايي كه ميزان قند و مواد جامد محلول در آنها زياد است بيشتر به وجود مي‌آيد. يكي از مهم‌ترين تغييرات مواد غذايي خشك، كاهش قدرت بازجذب آب در آنهاست. علت اصلي اين پديده، چروكيدگي و از بين رفتن سلول‌ها و مجاري موئين در درون بافت مواد غذايي است.

اثرات خشك‌كردن بر ويژگي‌هاي شيميايي مواد غذايي: برخي تغييرات شيميايي نيز طي خشك‌كردن مواد غذايي، همراه با تغييرات فيزيكي به وجود مي‌آيند. در اثر اين تغييرات كيفيت، رنگ، عطر، طعم و ارزش تغذيه‌اي محصول نهايي دچار افت مي‌شود. از عمده‌ترين تغييرات ايجاد شده در مواد غذايي خشك، افت كمي و كيفي مواد معطر است، زيرا تركيب‌هاي آلي فرار كه عطر و طعم را بوجود مي‌آورند، نقطه جوش كمتر از آب دارند كه اغلب در فرآيند خشك‌كردن از ماده غذايي خارج مي‌شود.

 

خشك‌كردن سنتي مواد غذايي

بر ارزش غذايي آنها تاثير منفي دارد. اغلب ميوه‌ها در اثر خشك شدن با روش‌هاي معمول و متداول، دچار تغييرات نامطلوب در بافت، رنگ، عطر، طعم و محتواي برخي ويتامين‌ها مي‌شوند

با وجود تلاش محققان در اين زمينه متاسفانه تاكنون روش مناسبي براي حفظ اين تركيبات به دست نيامده است. به همين منظور در بعضي از تكنيك‌ها سعي مي‌شود مواد معطر، تقطير شوند و سپس به محصول خشك شده اضافه كنند. همچنين در توليد پودرهاي خوراكي، قبل از مرحله خشك‌كردن از برخي صمغ‌ها استفاده مي‌شود. مواد معطر صمغي داراي خاصيت تثبيت‌كنندگي براي تركيبات معطر هستند. تركيبات معطر به دليل محلول بودن در آب و داشتن ضريب انتشار بالا از ماده غذايي خارج مي‌شوند. از طرفي نگهداري اين گونه مواد غذايي در انبارها به مدت طولاني خود باعث اكسايش رنگدانه‌ها، ويتامين‌ها و ليپيد‌ها مي‌شوند و در نتيجه عطر و طعم ماده غذايي از بين مي‌رود. از ديگر تغييرات شيميايي در فرآيند خشك كردن مي‌توان به قهوه‌اي شدن محصول اشاره كرد.

 

خوردن ميوه خشك براي آسمي‌ها ممنوع!

يكي از توصيه‌هاي متخصصان تغذيه بخصوص درباره كودكان، جايگزين‌كردن ميوه‌هاي خشك و آجيل به جاي تنقلاتي مانند چيپس و پفك است.اين مواد غذايي با توجه به آب كم، از انرژي بالا و ارزش تغذيه‌اي زيادي برخوردار است. اين روزها به كمك انواع و اقسام دستگاه‌هاي خشك‌كن خانگي، هر خانم خانه‌داري به راحتي مي‌تواند انواع ميوه‌ها را خشك كند. براي پاسخگويي به سوالاتي كه در زمينه خشك كردن اين مواد ممكن است براي شما پيش بيايد با دكتر حامد فاطميان، استاديار و عضو هيات علمي موسسه تحقيقات فني و مهندسي كشاورزي گفت‌وگو كرديم.

 

خشك كردن ميوه چه تاثيري در كيفيت و ارزش تغذيه‌اي آن دارد؟

خشك كردن از جهات مختلف بر ويژگي‌هاي كمي و كيفي، شامل خصوصيات شيميايي، فيزيكي، تغذيه‌اي و نيز ميكروبيولوژيكي ميوه‌ها اثر مي‌گذارد. اغلب ميوه‌ها در اثر خشك شدن با روش‌هاي معمول و متداول دچار تغييرات نامطلوب در بافت، رنگ، عطر، طعم و محتواي برخي ويتامين‌ها مي‌شوند، اما چنانچه اين كار به دقت و با رعايت اصول اوليه صورت گيرد تا حدود زيادي ارزش غذايي ماده، حفظ مي‌شود.

به طور كلي نوع بسته‌بندی و محل نگهداری محصولات خشک شده تا چه ميزان در ماندگاري و سلامت آن تاثير دارد؟

میوه‌ها پس از خشک‌شدن به میزان زیاد جاذب‌الرطوبه هستند. بنابراين چنانچه در شرایط نامناسب بسته‌بندی و نگهداری شوند با جذب رطوبت از هوای اطراف، دچار فساد مي‌شوند و قابلیت ماندگاری آنها بشدت کاهش مي‌يابد. به همین دلیل انتخاب مواد مناسب برای بسته‌بندی و شرایط مناسب نگهداری میوه‌های خشک شده از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است.

آیا خشک کردن میوه‌ها در منزل با فر یا دستگاه‌های جديدي كه وارد بازار شده و مخصوص خشك‌كردن ميوه است، روش صحیحي است؟

چنانچه اصول اولیه عملیاتی و بهداشتی در تولید خشکبار میوه رعایت شود، انجام این فرآیند در منزل امکان‌پذیر خواهد بود. نکته مهم استفاده از اين روش‌ها، محدودیت استفاده از درجه حرارت در فرآیند خشک‌کردن است، زیرا دماهای بالاتر از 70 درجه سانتیگراد به ویژگی‌های کمی و کیفی محصول نهایی، صدمات زيادي وارد خواهد کرد.

در بسياري از خشكبارفروشي‌ها ميوه‌هاي خشك، كيلويي و در ظرف‌هاي بزرگي كه گاهي هم بدون در پوش است، به فروش مي‌رسد، آيا اين ميوه‌هاي خشك از سلامت كافي برخوردارند؟

نگهداری میوه خشک به صورت فله‌ای و در شرایط نامناسب از نظر دما و رطوبت نسبی محیط نگهداری، با توجه به تمایل بسیار زیاد محصول خشک شده به جذب رطوبت، نمی‌تواند ویژگی‌های کیفی خشکبار تولید شده را برای مدت زمان طولانی تضمین كند. در نتيجه بسته‌بندی میوه خشک‌شده در بسته‌های کوچک (مقاوم در مقابل نفوذ رطوبت و پارگی) و نگهداری آنها در شرایط مناسب از نظر رطوبت نسبی و دمای محیط (شرایط خشک و خنک)، ضروری است. بنابراين ميوه‌هاي خشكي كه به صورت كيلويي در مغازه‌ها به فروش مي‌رسد از سلامت كافي برخوردار نيست و به مردم توصيه مي‌كنيم تا حد امكان از خريد چنين محصولاتي اجتناب كنند.

میوه خشک از نظر ظاهري چه مشخصاتي بايد داشته باشد تا مصرف‌کننده نسبت به سلامت آن اطمینان پیدا کند؟

ظاهر سالم، نداشتن آثار کپک‌زدگی و رشد میکروارگانیزم، نبود بقایای حشرات و آفات انباری و رنگ طبیعی (قدری تیره‌تر از میوه تازه) محصولات و اين موضوع مهم كه در بسته‌بندی مناسب ممهور به مهر استاندارد و پروانه بهداشتی، تاریخ مصرف و علائم تجاری قرار گرفته باشد، از مشخصه‌های ظاهری قابل اعتنا برای تشخیص کیفیت میوه خشک به شمار می‌رود.

 

آیا می‌توان تمام میوه‌ها را خشک کرد؟

بخش قابل‌توجهی از وزن میوه‌های تازه را آب تشکیل می‌دهد. البته میزان آب در ميوه‌هاي مختلف متفاوت است به طوري كه در ميوه‌هايي نظیر هندوانه 97ـ93 درصد و در مغزهایی نظیر پسته، بادام و گردو 30ـ25 درصد است. از نظر عملی خشک کردن تمام میوه‌ها امکانپذیر است، ولی مساله مهم در انتخاب ميوه براي خشك‌كردن، علاوه بر استحکام بافت، رنگ، عطر، طعم و ارزش تغذیه‌ای محصول خشک شده است كه بايد از نظر اقتصادي نيز به صرفه باشد.

پزشكان معمولا به بيماراني كه به آلرژي مبتلا هستند توصيه مي‌كنند، ميوه‌هاي خشك استفاده نكنند، علت اين توصيه چيست؟

میوه‌های خشک چنانچه بر مبنای موازین بهداشتی تولید و بسته‌بندی شوند و در تهیه و عمل‌آوری آنها از ترکیبات شیمیایی مضر نظیر مواد گوگردی استفاده نشود، برای همه افراد جامعه قابل استفاده و مفید هستند، اما بکارگیری ترکیبات گوگردی مانند نمک‌های بی‌سولفیت و متا بی‌سولفیت سدیم و گاز دياکسید گوگرد ،که توسط برخی از تولیدکنندگان و با هدف بهبود رنگ و قابلیت ماندگاری محصول انجام می شود، سبب تحریک و حساسیت‌زایی فراوان برای تمام مصرف‌کنندگان و بخصوص بیماران مبتلا به آلرژی‌های پیشرفته تنفسی نظیر آسم مي‌شود. بنابراين به اين دسته از بيماران توصيه مي‌شود از مصرف ميوه‌هاي خشك موجود در بازار خودداري كنند.

 

چرا میوه‌هایی که به صورت خانگی خشک‌می‌شوند به رنگ تیره درمی‌آیند؟

فر‌آیند خشک‌کردن میوه به صورت طبیعی با شدت بخشیدن به واکنش‌های موثر در قهوه‌ای و تیره‌شدن رنگ محصول، سبب ایجاد رنگ تیره‌تری در میوه خشک‌شده مي‌شود.

نکته مهم این است که تیره‌تر بودن رنگ نمونه‌های خشک شده‌ای که در منزل بدون هیچ‌گونه افزودنی شیمیایی مضر مانند مواد گوگردی تهیه و تولید شده‌اند، هرگز نباید به عنوان نشانه افت کیفیت تلقی شود.

متخصصان تغذيه معتقدند در مصرف ميوه‌هاي خشك شده نبايد افراط شود، چراكه باعث چاقي مي‌شوند. اين مساله به چه دليل است؟

از آنجايي كه مقدار زيادي از آب ميوه‌ها طي فرآيند خشك كردن از دست مي‌رود، ميزان قند محصول نهايي افزايش مي‌يابد و اين يعني افزايش كالري در مواد خشك شده و مصرف بي‌رويه آنها مي‌تواند باعث اضافه وزن شود. بنابراين در مصرف اين مواد نبايد افراط كرد.

ميكروارگانيسم‌ها و انگل‌ها هميشه با خشك‌كردن از بين نمي‌رود

فرآيند خشك كردن، با محدود كردن آب در ماده غذايي، رشد ميكروارگانيسم‌ها را متوقف مي‌كنند، اما هميشه وضع به اين منوال نيست. گاهي باكتري‌هاي بيماريزا، بويژه در شرايط نامناسب محيطي مقاوم هستند و در نتيجه مي‌توانند سلامت مصرف‌كننده را به خطر بيندازد. به همين دليل بهترين روش كنترل اين ميكروارگانيسم‌ها و انگل‌ها انتخاب مواد اوليه با كيفيت مناسب و آلودگي كم است.

به طور كلي اگرچه خشك كردن ميوه و سبزي به روش سنتي يا آفتابي از نظر اقتصادي به صرفه است ولي به دليل كندي فرآيند، افزايش آلودگي‌هاي ميكروبي، تغييرات نامطلوب در بافت و رنگ ماده غذايي خشك شده در كل روش مطلوبي به حساب نمي‌آيد. به همين دليل برخي از توليدكنندگان با استفاده از جريان هواي گرم به توليد اين مواد روي آورده‌اند، اما اين روش نيز خالي از عيب نيست چراكه به هواي داغ و مدت زمان طولاني نياز دارد و البته هيچ كدام از اين عوامل مقرون به صرفه نيست. از طرفي اين روش باعث مي‌شود محصول نهايي به لحاظ ارزش تغذيه‌اي از كيفيت بالايي برخوردار نباشد و از نظر ظاهري نيز محصول دچار پديده نامطلوب قهوه‌اي شدن و چروكيدگي شديد بافتي شود. برخي از توليدكنندگان به سبب نداشتن آشنايي با روش‌هاي صحيح براي رفع اين معضل از مقادير نسبتا زيادي از تركيبات شيميايي مضر نظير مواد گوگردي استفاده مي‌كنند كه اين امر سلامت مصرف‌كننده را در معرض خطر قرار مي‌دهد.

در حالي كه چنانچه توليدكنندگان به روش‌هاي روز آشنا باشند به راحتي مي‌توانند اين مشكل را برطرف كنند. اين كار با استفاده از برخي تيمارهاي مقدماتي مانند به‌كارگيري فرآيند خشك‌كردن اسمزي به همراه پوشش‌هاي خوراكي امكان‌پذير است.

 

برای آگاهی از رازهای زیبایی ، سلامتی و تناسب اندام روی مقاله های زیر کلیک کنید :

جدیدترین رژیم غذایی برای پاسخ به این سوال  ” چگونه لاغر شویم ”

برجسته سازی لب ها با تزریق ژل در لب

برجسته سازی گونه ها با ترزیق چربی در گونه

از بین بردن چین و چروک صورت با تزریق بوتاکس

بزرگ کردن سینه ها با پروتز سینه

درمان دردهای عضلانی با ماساژ درمانی

یکی از عادت های غذایی یمنی ها خوردن غذا در بشقاب های بزرگ است که البته عادت خوبی نیست و یکی از علل افزایش دریافت انرژی بیش از نیاز روزانه به شمار می رود. یکی از دلایل شیوع چاقی هم افزایش سهم و تغییر میزان واحدهای غذایی و بزرگ شدن ظروف صرف غذاست…

در گذشته مردم در بشقاب های کوچک تر غذا می خوردند اما امروزه استفاده از بشقاب های بزرگ در تمام کشورهای جهان از جمله کشور ما نیز رایج شده است. بنابراین توصیه می شود برای سرو غذا بشقاب های کوچک را جایگزین بشقاب های بزرگ کنید. پس این عادت غذایی یمنی ها را رد می کنیم.

یکی دیگر از عادت های یمنی ها مصرف انواع ادویه ها، به خصوص ادویه های تند است. مصرف ادویه ها در مقدار بسیار کم به عنوان چاشنی توصیه می شود و می توانند عطر، طعم و بوی خوبی به مواد غذایی بدهند. یادتان باشد که تندی ادویه هایی مثل فلفل به بهبود سلامت کمک می کند اما برای همه افراد مناسب نیست؛ مثلا در غذای کودکان، مادران شیرده یا باردار و… نباید از فلفل استفاده کرد.

در ضمن، اگر فردی به مصرف غذاهای تند عادت نداشته باشد و یک وعده غذای تند مصرف کند نیز احتمال بروز واکنش های آلرژیک در او زیاد است اما یمنی ها به مصرف این غذاها عادت کرده اند. پس بنابر عادت می توان به افراد اجازه داد که غذاهای شان را تند و پرادویه مصرف کنند یا نه.

از دیگر عادت های خوب یمنی ها، مصرف غذاهای کبابی است. زیرا با رعایت شرایط بهداشتی، کباب کردن، بهترین شیوه پخت انواع گوشت است البته در صورتی که با انواع سبزیجات مثل گوجه فرنگی، هویج و فلفل دلمه ای استفاده شود. در ضمن می توان کباب کردن را عادت بسیار خوبی دانست به شرطی که برش های نازک گوشت روی زغال طبیعی گذاشته شوند.

توجه به این نکته نیز لازم است که تمام قسمت هایی که هنگام کباب کردن می سوزند حتما باید قبل از مصرف جدا کرد زیرا این قسمت ها حاوی مواد مضر و سرطان زا هستند که برای سلامت مصرف کننده می توانند خطرناک باشند. بنابراین قبل از مصرف گوشت کباب شده و سبزیجاتی که به همراه هم آنها را روی منبع حرارت می گذارید، سطوح سوخته آنها را جدا کنید به این ترتیب غذایی خواهید داشت که ارزش تغذیه ای قابل قبولی دارد.

برای آگاهی از رازهای زیبایی ، سلامتی و تناسب اندام روی مقاله های زیر کلیک کنید :

جدیدترین رژیم غذایی برای پاسخ به این سوال  ” چگونه لاغر شویم ”

برجسته سازی لب ها با تزریق ژل در لب

برجسته سازی گونه ها با ترزیق چربی در گونه

از بین بردن چین و چروک صورت با تزریق بوتاکس

بزرگ کردن سینه ها با پروتز سینه

لاغری و از بین بردن سلولیت با ماساژ لاغری

فاویسم که به بیماری باقلایی معروف است.

خستگي، ضعف شديد، رنگ‌پريدگي، كم‌خوني، زردي و در واقع نشانه‌هايي شبيه به هپاتيت از علائم يك بيماري معروف بهاري است كه به بيماري باقلايي نيز شهرت دارد.

فاويسم كه در زيرگروه بيماري‌هاي عفوني قرار مي‌گيرد، در همه افراد و بخصوص در كودكان بايد بسيار جدي گرفته شود، چراكه كم‌خوني ناشي از اين بيماري در صورت عدم‌كنترل بموقع مي‌تواند آسيب جدي به كبد و كليه وارد كند.

اين بيماري همزمان با فصل عرضه باقلاي سبز، معروف به باقلاي مازندراني ـ كه دانه‌اي سرشار از آنتي‌اكسيدان است ـ در افرادي كه زمينه مساعد اين بيماري را دارند، شيوع مي‌يابد، اما لزوما با مصرف باقلا بروز پيدا نمي‌كند، بلكه مصرف برخي داروها يا ابتلا به برخي بيماري‌هاي عفوني چون هپاتيت نيز مي‌تواند به آشكارشدن نشانه‌هاي آن در بيمار كمك كند.

دكتر زهرا عبدي، متخصص بيماري‌هاي عفوني و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشكی تهران با تاكيد بر اين كه فاويسم زمينه ارثي داشته و به طور قطعي قابل درمان نيست، مي‌گويد: اين بيماري در صورتي كه به طور ناشناخته در بيمار باقي‌مانده باشد بسيار خطرناك‌تر خواهد بود. بويژه به علت بروز عوارض جبران‌ناپذير در كودكاني كه ممكن است اين بيماري در آنها به صورت پنهان وجود داشته باشد، بهتر است از دادن مواد غذايي حساسيت‌زايي چون باقلا در چندساله ابتدايي زندگي‌شان به آنها خودداري شود.

 

بيماري ارثي در كمين آقايان

به گفته پزشكان، بيماري فاويسم يك بيماري ارثي است كه بر اثر كمبود يا فقدان يك آنزيم (گلوكز شش فسفات دي‌هيدروژناز) بروز مي‌كند.

دكتر عبدي مي‌گويد: مصرف باقلاي مازندراني كه سرشار از آنتي‌اكسيدان است و به‌خودي خود فوايد زيادي دارد، براي افرادي كه فاقد آنزيم گلوكز شش فسفات دي‌هيدروژناز هستند، به پاره‌شدن گلبول‌هاي قرمز خون، خونريزي داخل عروق، كم‌خوني حاد و نارسايي كليه منجر مي‌شود. از آنجا كه ژن‌هاي اين بيماري ارثي روي كروموزوم X واقع شده است، بيشتر آقايان را مبتلا مي‌كند. البته فاويسم از شخص بيمار به ديگري منتقل نمي‌شود، اما با خوردن باقلا توسط مادر شيرده در كودكي كه زمينه اين بيماري را دارد، منجر به بروز فاويسم مي‌شود.

وقتي فاويسم حاد مي‌شود

 

پزشكان تاكيد مي‌كنند: بيشترين شيوع بيماري فاويسم در سنين يك تا پنج سال است. خستگي، كوفتگي، استفراغ، اسهال، تهوع، دل‌درد، رنگ‌پريدگي، گاهي تب، كم‌خوني، ادرار پررنگ، ضعف شديد و زردي از علائم بيماري فاويسم است. پس در صورت بروز علائم ياد شده در فرزندان، بايد آنان را به بيمارستان برد تا در صورت نياز به آنها خون تزريق ​‌شود.

 

دكتر عبدي تاكيد مي‌كند: برخي از افرادي كه مبتلا به فاويسم هستند، داراي علائم شديد بيماري نمي‌شوند و فاويسم در آنها تنها به شكل خفيف، آن هم در مواجهه با عوامل حساسيت‌زاي غذايي، شيميايي، دارويي يا برخي بيماري‌هاي عفوني بروز پيدا مي‌كند.

اما برخي افراد دچار علائم شديد بيماري، يعني كم‌خوني و زردي چشم دائمي هستند. به هرحال هر زمان كه شخصي نشانه‌هايي از خونريزي بافتي را از طريق تغيير رنگ ادرار در خود ببيند، بايد هرچه سريع‌تر به پزشك متخصص مراجعه كند تا با تشخيص سريع بيماري فاويسم از عوارض وخيم بعدي آن از جمله كم‌خوني حاد، زردي و نارسايي كليه‌ها جلوگيري به عمل آورده شود.

 

پيشگيري هميشه آسان نيست

به گفته متخصصان عفوني، پيشگيري از ابتلا به فاويسم در مواردي كه بيماري در شخص همچنان ناشناخته است، آسان نيست، چراكه در صورت ابتلاي قبلي به بيماري مي‌توان با دوربودن از عوامل غذايي، شيميايي و دارويي حساسيت‌زا از بروز بيماري جلوگيري كرد، اما در صورت پنهان‌بودن بيماري بخصوص در كودكان، پيشگيري بسيار مشكل خواهد بود.

دكتر عبدي با تاكيد بر اين كه خانواده‌ها بايد توجه كنند اگر ريشه ارثي بيماري فاويسم را در خود دارند از خوراندن باقلا به فرزندشان در خردسالي جلوگيري كنند، مي‌افزايد: فاويسمي‌ها حتي به مزارع باقلا نيز نبايد نزديك شوند؛ مصرف باقلا هم به‌صورت خام و هم پخته براي بيماران فاويسمي خطرناك است و اصلا نبايد استفاده شود. فاويسمي‌ها همچنين بايد از استفاده برخي​ داروها شامل آسپيرين و داروهاي ضدمالاريا خودداري كنند و در منزل از نفتالين و حشره‌كش استفاده نكنند.

 

شبيه و متفاوت از هپاتيت

به گفته دكتر عبدي، زردي ناشي از بيماري فاويسم با هپاتيت متفاوت است، چراكه رنگ‌پريدگي و كم‌خوني در فاويسم ناشي از پارگي گلبول‌هاي قرمز است، در حال كه زردي در هپاتيت به علت دفع صفرا از كبد است. بي‌شك ريشه اين دو بيماري با آزمايش خون در بيمار مشخص خواهد شد.

اين متخصص عفوني اضافه مي‌كند: عفونت‌ها ازجمله مهم‌ترین عواملی به حساب می‌آید كه سبب شعله‌ور‌شدن این بیماری می‌شود. به همین دلیل ممكن است در برخي افراد ابتلا به بيماري‌هايي چون هپاتيت B منجر به بروز علائم فاويسم چون كم‌خوني شديد شود؛ بروز چنين علائمي نشان‌دهنده آن است كه شخص، عامل بروز بيماري فاويسم را نيز در خود دارد.

درمان فاويسم در بسياري موارد با تزريق خون به بيمار همراه است و در صورت بروز نارسايي كليه، دياليز نيز توصيه مي‌شود. به هرحال بهترین درمان برای فاویسم، پیشگیری از بروز علائم آن و عدم مصرف و مواجهه با عوامل محرك بيماري است.

 

برای آگاهی از رازهای زیبایی ، سلامتی و تناسب اندام روی مقاله های زیر کلیک کنید :

جدیدترین رژیم غذایی برای پاسخ به این سوال  ” چگونه لاغر شویم ”

برجسته سازی لب ها با تزریق ژل در لب

برجسته سازی گونه ها با ترزیق چربی در گونه

از بین بردن چین و چروک صورت با تزریق بوتاکس

بزرگ کردن سینه ها با پروتز سینه

لاغری و از بین بردن سلولیت با ماساژ لاغری

۱-شکلات تلخ

از آنجا که شکلات تلخ نوعی آنتی اکسیدان قوی و غنی از فلاوانوئید است، از پوست در برابر آفتاب سوختگی و سرطان محافظت می کند. فلاوانوئید، نور ماورای بنفش را به خود جذب می کند و التهاب را کاهش می دهد. در صورت مصرف روزی تنها ۵۶ گرم شکلات تلخ خطر بروز سرطان کاهش پیدا می کند.

 

۲-سبزی های برگ سبز

این نوع سبزی ها حاوی کاروتنوئید و آنتی اکسیدان هایی مانند لوتئین است که از پوست در برابر آسیب نور خورشید و بیماری های پوستی محافظت می کند. مصرف اسفناج، کلم پیچ و برگ چغندر خطر سرطان را ۵۰ درصد کاهش می دهد. کلم بروکلی نیز مفید است و برای به دست آوردن اثر مثبت آن کافی است روزی نصف پیمانه مصرف کنید.

 

۳-ماهی

ماهی ماکرو، سالمون، ساردین، قزل آلا و شاه ماهی غنی از اسید چرب امگا ۳ است که خطر بروز ملانوما کشنده ترین نوع سرطان پوست را کاهش می دهد. خوردن هفته ای ۲ وعده ماهی برای محافظت از پوست کافی است. مکمل های روغن ماهی نیز در کاهش آفتاب سوختگی موثر است.

 

۴-سبزیجات نارنجی

هویج و کدو حلوایی حاوی بتاکاروتن است که به طور موثر کاهش دهنده آفتاب سوختگی است. هر چه گیاه رنگی تر باشد، قدرت محافظتی آن در برابر اشعه ماورای بنفش بیشتر است و آثار پیری و سرطان پوست را نیز کاهش می دهد. البته پس از مصرف ویتامین D، از ضدآفتاب استفاده کنید.

 

۵-گوجه فرنگی

متخصصان انگلیسی در یک مطالعه جدید دریافته اند که گوجه فرنگی می تواند پوست را جوان نگه دارد و از این بافت حیاتی در برابر آفتاب سوختگی محافظت کند.

خوردن خوراکی های تهیه شده از گوجه فرنگی برای حفاظت از پوست در برابر آفتاب سوختگی و نیز پیشگیری از پیری پوست ناشی از تماس با نور خورشید، مفید است.

گوجه حاوی ترکیبی به نام لیکوپن است که با پیری مقابله می کند. لیکوپن از رنگدانه های طبیعی موجود در گوجه است که در فرآیندهای مختلف طبخ و تهیه سس کچاپ و رب و آب گوجه فرنگی، مقدار آن نه تنها از بین نمی رود بلکه افزایش پیدا می کند. این متخصصان پوست ۲۰ زن داوطلب را که نیمی از آن ها به مدت ۱۲ هفته از سس گوجه فرنگی همراه با روغن زیتون مصرف کرده بودند، آزمایش کردند. این زنان با گروه دیگری مقایسه شدند که در طول مطالعات فقط روغن زیتون مصرف کرده بودند. متخصصان دریافتند میزان مقاومت پوست در برابر اشعه فرابنفش خورشیدی در زنانی که سس گوجه نیز خورده بودند به میزان چشمگیری بیشتر بود.

گوجه فرنگی سرشار از ویتامین های آ و ث، اسید فولیک یا بتاکاروتن و مقدار کمی از ویتامین های گروه ب شامل ب۱، ب۲، ب۳ و ب۵ است. گوجه همچنین دارای مقادیر قابل توجهی از مواد معدنی مختلف شامل کلسیم، فسفر، پتاسیم، فیبر، سدیم، گوگرد، کمی آهن، مس و روی است.

گوجه فرنگی به دلیل دارا بودن این ویتامین ها و املاح، از بدن در برابر امراض و بیماری های عفونی محافظت می کند. مصرف آن به بدن نیرو و نشاط می بخشد و پوست و دانه های آن به هضم غذا کمک می کند و در پاکسازی روده ها موثر است. همچنین آب گوجه فرنگی ادرارآور مفیدی است.

گوجه فرنگی در عین حال هضم مواد نشاسته ای را آسان می کند و به همین دلیل از آن سس درست و با حبوبات پخته مصرف می کنند.

 

برای آگاهی از رازهای زیبایی ، سلامتی و تناسب اندام روی مقاله های زیر کلیک کنید :

جدیدترین رژیم غذایی برای پاسخ به این سوال  ” چگونه لاغر شویم ”

برجسته سازی لب ها با تزریق ژل در لب

برجسته سازی گونه ها با ترزیق چربی در گونه

از بین بردن چین و چروک صورت با تزریق بوتاکس

بزرگ کردن سینه ها با پروتز سینه

لاغری و از بین بردن سلولیت با ماساژ لاغری

امروزه براساس جدیدترین تحقیقات علمی انجام شده در سبب شناسی بیماری ام اس مشخص شده است که کمبود ویتامینD یکی از عوامل مهم ایجاد این بیماری است که متاسفانه بسیاری از افراد در جامعه ایران و به خصوص شهرهای بزرگ دچار کمبود این ویتامین هستند. مهم ترین راه دریافت ویتامینD نور آفتاب است، آن هم به شرطی که مستقیما به بدن تابیده شود و نه از پشت شیشه. در واقع اگر چهار روز در هفته و هربار بین پنج تا هفت دقیقه به بدن آفتاب بتابد، ویتامین D مورد نیاز بدن تامین می شود. اما معمولا این مقدار در شهرهای بزرگ و زندگی آپارتمان نشینی به راحتی تامین نمی شود. همچنین اجزای ریزی که در هوای آلوده وجود دارند اشعه UV خورشید را جذب می کنند و نور آفتاب دیگر اثر خود را نخواهد داشت.

علاوه براین وقتی که پوست بدن با لباس پوشیده می شود ویتامین D آفتاب نمی تواند در بدن سنتز شود. الگوی اسیدهای چرب نیز در این بیماری تاثیرگذار است. کمبود بعضی از اسیدهای چرب ضروری، اسیدهای چرب امگا ۳ و امگا ۹ می تواند احتمال ابتلا به این بیماری را افزایش دهد. اما به طور کلی درمان های تغذیه ای برای بیماران ام اس، درمان های حمایتی محسوب می شوند و نه درمان های قطعی. به عبارت دیگر فردی که دچار بیماری ام اس است، می تواند با پیروی از یک الگوی غذایی مناسب و جلوگیری از کمبود ویتامین ها و املاح از پیشرفت و گسترش بیماری خود پیشگیری و عوارض آن را کمتر کند. بیماران می توانند برای برخورداری از یک الگوی غذایی مناسب و پیشگیری از شدیدتر شدن عوارض و مشکلات با یک متخصص تغذیه مشورت داشته باشند.

بیماران مبتلا به ام اس مانند هر بیمار دیگری باید از مصرف موادغذایی مضر خودداری کنند. برخی از خوراکی ها حاوی مواد اکسیدکننده یا رادیکال های آزاد هستند ازجمله غذاهای سرخ کردنی، پرچرب، پروتئینی یا غذاهای پرکالری، خیلی شور و کنسروی. مصرف این مواد در یک نوبت غذایی معمولا مقدار زیادی کالری به بدن می رسانند و باید در مصرف آنها اعتدال را رعایت کرد. همچنین باید در مصرف لبنیات پرچرب مانند شیر، ماست، خامه و پنیر پرچرب که حاوی اسیدهای چرب اشباع هستند دقت و آنها را کمتر مصرف کرد. اما اینکه اصلا شیر و لبنیات مصرف نشود کاملا غلط است.

 

برای آگاهی از رازهای زیبایی ، سلامتی و تناسب اندام روی مقاله های زیر کلیک کنید :

جدیدترین رژیم غذایی برای پاسخ به این سوال  ” چگونه لاغر شویم ”

برجسته سازی لب ها با تزریق ژل در لب

برجسته سازی گونه ها با ترزیق چربی در گونه

از بین بردن چین و چروک صورت با تزریق بوتاکس

بزرگ کردن سینه ها با پروتز سینه

لاغری و از بین بردن سلولیت با ماساژ لاغری